Hardloop muziek

Het hardlopen gaat goed. Na een paar weken schema, ga ik echt vooruit. Mijn Nike+ vertelt dat mijn snelheid is toegenomen. Van 7,5 tot 8 minuten per kilometer zit ik nu gemiddeld op 6:55 per kilometer. Een aardige vooruitgang al zeg ik hetzelf.

In eerste instantie wilde de vooruitgang niet echt komen. Ik liep volgens het schema, dat ik had gedownload, maar een ritme vinden was erg moeilijk. Op mijn iPodje staat up tempo muziek. Maar per nummer verschilt het tempo nogal. Met het ene nummer kom ik lekker vooruit en het volgende nummer is weer een tandje terug in ritme. Ik kan er geen pijl op trekken als ik nummers uitzoek om op mijn iPod te zetten voor het hardlopen.

Ik heb op Internet al eens gezocht naar hardloop muziek. Destijds kwam ik bij een website met precies die naam. Wat ik daar vond was precies wat ik zocht. Muziek met een ritme waarop ik mijn loopritme kon aanpassen. Sterker nog ik kon zelfs een heel batterij muziekstukken downloaden en op die manier mijn schema inrichten. Iedere week van het schema had zijn eigen muziekstuk.
Daarbij hoefde ik niet meer op mijn horloge te kijken wanneer het tijd was om te wandelen of hard te lopen, dat zat al in de muziek verwerkt. Door middel van een aantal piepjes werd ik op de hoogte gesteld van het moment dat ik moest gaan wandelen of weer kon gaan hardlopen.

Ik was verkocht. Dit moest ik ook hebben. Hiermee kon ik mijzelf een mooi loopritme eigen maken. Het heeft daarna nog even geduurd voor ik een abonnement kocht. Nu kan ik een jaar lang alle muziek van de website downloaden die bij een schema hoort. Ze hebben verschillende: start met hardlopen, van 5km naar 10km, halve marathon, hele marathon.

Al een paar weken loop ik nu met de muziek van hardloopmuziek.com en ik vind het helemaal geweldig. Als je iemand bent die het liefst loopt met muziek, dan kan ik je dit echt aanraden: hardloopmuziek.

Esther Molenaar is tekstschrijver en mede-eigenaar van 2 Type Tekstverwerkers in Zwolle. Ze schrijft niet alleen teksten, maar redigeert en corrigeert ze ook. Daarnaast schrijft ze in haar eigen tijd gedichten en korte verhalen.

‘Berlijn, de zon is geel’

Een persoonlijke marathonbeleving

Vrijdagochtend 18 september 2009. Anderhalf uur na de landing op Berlin Tegel kijken we vanuit onze hotelkamer op de 13e etage in de Stresemannstraße uit over het stadscentrum van de Duitse hoofdstad. Mijn loopmaat J. en ik hebben vanuit onze hoekkamer uitzicht naar twee kanten en zien de metamorfose die Berlin Mitte de afgelopen 20 jaar heeft ondergaan in volle glorie voor ons. Ter hoogte van het vroegere Checkpoint Charlie stijgen toeristen met een luchtballon aan een koord op tot ver boven de bebouwing. Op de ballon staat het logo van dagblad Die Welt. Is dit niet een verraderlijk harmonieus plaatje, een beetje erg heile Welt, met louter voorspoed en keurig verwerkt verleden – inclusief beklemmend Holocaustmonument?

Rafelrandjes
De charme van Berlijn vormden voor mij en zoveel anderen altijd de rafelrandjes, zowel in het westelijke als oostelijke deel van de stad? Van het krakersbolwerk Kuckuck tot de recalcitrante schrijvers in Prenzlauer Berg. Van de Neue Deutsche Welle tot Tacheles. Daar is allemaal geen spoor van te zien in dit prachtige panorama.

Als je door je wimpers kijkt zie je dik honderd jaar geschiedenis in een collage samengeperst. De Muur liep hier vlakbij dwars door de straat. De stad die van de ene dictatuur in de andere was gerold, had de grootste moeite om daar weer vanaf en bovenop te komen. Maar nu bruist ze nu opnieuw aan alle kanten.

Overal glimlacht Angela Merkel je toe vanaf reusachtige billboards (’Wij kiezen de Bundeskanzlerin’, mevrouw de bondskanselier).  Om haar herverkiezing ongehinderd te laten verlopen is de marathon een week vervroegd. De moeder van alle Duitsers is ook nog eens de beschermvrouwe van de marathon. Wat kan ons nog gebeuren?

20 jaar grenzeloos lopen
Ja natuurlijk, dit is allemaal Berlijn – de stad die ik goed ken en waar ik dol op ben. En dit wordt de marathon die ik eigenlijk al twintig jaar heb willen lopen. In de jaren tachtig heb ik vaak aan beide kanten van de Brandenburger Tor gestaan om me net als iedereen af te vragen of je ooit weer ongehinderd van oost naar west zou kunnen. Als de vogels uit het nummer van het Klein Orkest. En toen de Muur in november 1989 viel, was duidelijk dat de marathon voortaan onder de Brandenburger Tor zou doorgaan.

Inmiddels hebben honderdduizenden lopers die symbolische gang gemaakt tijdens de jaarlijkse stadsmarathon. Dit jaar wordt de val van de Muur uitgebreid herdacht, bij de marathon onder het motto ‘20 jaar grenzeloos lopen‘. Het marathonparcours passeert op vier plaatsen de voormalige grens tussen ‘West-Berlijn’ en ‘Berlijn, hoofstad van de DDR’. Ik verheug me al maanden op de laatste 1400 meter: in een rechte lijn Unter den Linden af, onder de Brandenburger Tor door en dan nog een paar honderd meter tot de streep op de Straße des 17. Juni. Ik weet zeker dat ik goed zal finishen.

Luchthaven Tempelhof
Maar zover is het nog lang niet. Eerst moeten we deze vrijdag onze startnummers nog ophalen bij de voormalige luchthaven Tempelhof. En alvast het bestelde ‘finisher’-shirt. Het is natuurlijk bijgeloof, maar ik vind het toch een beetje de goden verzoeken. Het gigantische Tempelhof-complex is een overblijfsel uit het Derde Rijk, een van de grootste nog bestaande voorbeelden van nazi-architectuur. Minder dan een jaar geleden was het nog in bedrijf.

Je kunt natuurlijk vinden dat historisch besmette gebouwen gesloopt moeten worden, zoals ook het Olympiastadion uit 1936, waar morgen de Frühstückslauf eindigt. Ik ben blij dat het er nog staat allemaal en dat ik me kan verbazen over de gigantische dimensies van deze bouwwerken.

De marathonmarkt is al even gigantisch en natuurlijk zijn de startnummers in de verste uithoek te krijgen. Hoewel we ons hebben voorgenomen om zo min mogelijk te wandelen in deze uitgestrekte stad heb je zo alweer een flinke afstand afgelegd. Alleen al het bekijken van de stands van de talloze grote en kleine hardloopmerken is een uitputtingsslag. En dan heb ik het niet eens over de gezondheidsbeurs, waar je je van binnen en buiten kunt laten analyseren en vitaliseren. Daar zit ik even niet op te wachten, tut mir leid. Ik voel me goed, om niet te zeggen opperbest.

Terwijl we buiten een bakje pasta met een halve liter Erdinger alcoholvrij witbier wegwerken (‘isotoon’ staat prominent op het etiket, dus al bijna gezond voor lopers, zou je denken), krijgen we de aanloop van het andere grote marathonevenement dit weekend mee. De prominente inline skaters geven een demonstratie op het platform van het vliegveld. Zij rijden de marathon op zaterdag (in een uur en een paar minuten!). Zo’n 170 van hen gaan voor de dubbelslag: de marathon skaten op zaterdag en hardlopen op zondag.

Wij gaan ’s avonds nog een hapje Vietnamees eten met een Berlijnse kennis, die deze marathon ook zelf al eerder heeft gelopen. Hij geeft ons wat nuttige tips over de situatie in het startgebied, die ons in het uur voor de start goed van pas zullen komen.

Frühstückslauf
In de ontbijtzaal op zaterdagochtend zijn de hardlopers in de meerderheid. En dat is beslist niet alleen in dit hotel het geval. Van de organisatie van de New York Marathon hebben de Duitsers het idee van een breakfastrun overgenomen. Gewoon de dag van te voren een paar kilometer rustig draven, meer om de zenuwen in bedwang te houden dan voor het serieuze lopen.

Zo’n elfduizend lopers verzamelen zich bij Schloss Charlottenburg voor een kilometer of zes naar het Olympiastadion. Bij de marathons in Nederland zouden ze dolblij zijn met zoveel deelnemers aan het hoofdprogramma. Hier is het een carnavalesk voorafje. Lopers van over de hele wereld staan geschminkt en met vlaggen en toeters klaar om samen met hun kinderen en grootouders in een optocht naar het Olympisch Stadion te dribbelen.De sponsor van de Berlijnse marathon is de supermarktketen real,-, die na afloop aan alle deelnemers een gratis (tweede) ontbijt uitdeelt. Geen kwaad woord over wat Albert Heijn bij de Damloop doet, maar dit is andere koek. Letterlijk en figuurlijk. En we eindigen op het blauwe tartan van het stadion, waar een maand geleden Usain Bolt als een bliksemschicht schitterde tijdens het WK.

Wachten op de Grote Dag
De rest van de zaterdag vullen we met zo rustig mogelijk doen. Dat is moeilijk in deze stad en met dit prachtige weer. We belanden uiteindelijk in het volkspark in Treptow, met een (ook alweer) reusachtig Russisch oorlogsmonument. Aan het eind van de middag kijken we naar de finish van de inline skaters. Wat gaan ze snel, je kunt ze nauwelijks fotograferen. En steeds met een groepje in zo’n mooi treintje. Daarna in het hotel onze spullen klaarleggen voor morgen en nog even wat eten. Oppassen dat je je maag niet bederft met de gutbürgerliche Duitse keuken. Gelukkig kun je je hier op iedere straathoek voor tien euro te goed doen aan sushi en ander licht verteerbaar voedsel.

‘Don’t blame it on the sunshine’
Zondag 20 september 2009, 6.00 uur. We hebben de wekker wel gezet, maar hij krijgt niet de kans om af te gaan. Aankleden, behoedzaam ontbijten, zo vaak als mogelijk naar het comfortabele hoteltoilet en om 7.30 uur staan we buiten. Van ons hotel is het maar zo’n 500 meter lopen naar het startgebied, maar de straat is al helemaal vol met lopers, die gelukkig allemaal dezelfde kant op moeten. Het licht zenuwachtige geroezemoes is de gebruikelijke stilte voor de storm, maar op een ongekende schaal. Als dit de stilte is, hoe zal straks de storm dan zijn?

Waar de tijd mee verstreken is, weet ik niet precies, maar we staan een hele tijd later in een stilstaande massa mensen te wachten tot we het startvak in kunnen. Wordt het nu toch nog krap om de start om 9 uur te halen? De zon schijnt al lekker en ik realiseer me dat dat geen onverdeeld positief teken is. Het extra t-shirt dat ik heb aangetrokken (oranje met de tekst Jetzt geht’s los!, overgebleven van het EK voetbal) kan ik hier wel ergens over een dranghek hangen. Misschien heeft iemand er nog iets aan.

Ons eigenlijke startvak puilt uit, dan maar buitenlangs oprukken naar voren, en nog een vak. Minder dan een minuut voor het startschot klinkt, staan we eindelijk in een startvak. Nu gaat het echt los. De zon schijnt als op een zomerdag. Een graad of 6 te warm, zei mijn Berlijnse kennis, maar ik kan me daar niet zoveel bij voorstellen. Nog niet. Het voelt heerlijk.

Alles optimal…
Een minuut of drie na Haile Gebrselassie, Duncan Kibet en de andere wedstrijdlopers gaan we over de startlijn. Nu moet het gaan gebeuren. Mijn doel vandaag is de marathon tamelijk vlak uit te lopen in 3:45 uur. In een tempo van 5:20 min/km dus. Mijn benen voelen goed en ik kom meteen in een lekker tempo. Mijn hele voorbereiding is probleemloos verlopen. Vanaf de sportkeuring tot en met het startschot. Zelfs geen kleine probleempjes gehad, ruim 900 km getraind in vier maanden, alles geoefend wat er te oefenen valt en ook tijdens het weekend in Berlijn niets aan het toeval overgelaten. De Duitse organisatie zou trots op me zijn, die laat ook niets aan het toeval over.

Met 40.000 lopers stormen we op de Siegessäule af. Ik heb al een keer bovenop dit beeld gestaan, maar nu moet het uitzicht van bovenaf op al die lopers die links en rechts om het monument heen draven echt schitterend zijn. We hebben genoeg ruimte om te lopen, maar je ziet geen enkele bocht aankomen. Daarom volgen we maar de drie blauwe lijnen op de grond, die samen min of meer de ideale route aangeven.

Na 4 kilometer zijn we inmiddels in Moabit aangekomen en nog voor we langs de bajes zijn, verstapt mijn loopmaat zich vanaf een stoeprand en ik vrees het ergste. Hij twijfelt wat hij moet doen en ik idem dito. Hij probeert het nog even en blijft dan achter om een bandage om zijn enkel te doen. Ik besluit door te lopen, in het besef dat ik niets zinvols kan doen. Balen is het wel, zo vroeg uitvallen is een lelijke streep door de rekening.

Terwijl de toeristische herkenningspunten in een gestaag tempo langs de route opduiken, begin ik me rond de 15 kilometer af te vragen of ik de beoogde tijd nog wel kan halen. Tot dan toe heb ik lekker gelopen en mijn benen voelen ook alsof ik het nog wel een tijdje zo volhoudt, maar dit is niet het tempo dat naar 3:45 uur leidt. Hoe komt dat? Toch de warmte? Ik heb in ieder geval de hele tijd dorst en drink bij iedere post, dat wil zeggen elke 2,5 km, water. Dat is behoorlijk koud, wat mijn maag uiteindelijk niet verdraagt, weet ik. Dus neem ik steeds maar een klein slokje en verdeel de rest over mijn hoofd, rug en benen.

Lijden is een keuze
Halverwege kom ik door in 1:54 uur. ‘De helft is volbracht’ staat op een boog boven de weg. Het is inmiddels boven de 25 graden en ik zit in dubio. Die 3:45 ga ik waarschijnlijk niet halen. Nu gaat het nog redelijk lekker, maar ik verwacht dat ik in het tweede deel zeker ergens wat verval ga krijgen, al is het maar een paar kilometer lang. Ik herinner me een gedachte van Haruki Murakami (Waarover ik praat als ik over hardlopen praat). In mijn eigen woorden: Pijn is onvermijdelijk, lijden is een keuze. Een marathon is niets voor watjes. Op een gegeven moment gaat het gegarandeerd pijn doen, maar of je echt gaat lijden, of je kapot gaat, dat is je eigen keuze.

Tijdens de voorbereidingsfase stelde ik me af en toe voor dat die gedachte een soort mantra voor me zou zijn. En natuurlijk was ik dan zo goed getraind dat ik niet hoefde te lijden en toch met een zeker gemak die snelle tijd liep. Maar nu loopt het anders. Ik moet nu beslissen of ik ga forceren om de tweede helft sneller af te leggen. Met de bekende risico’s van helemaal instorten, overgeven of andere ellende. Of dat ik accepteer dat ik mijn streeftijd niet haal en zo lang mogelijk doorga met genieten van de sfeer, de stad, de zon en het lopen.

‘Ein Frauenchor am Straßenrand, der für mich singt’
Dan maar genieten, ik gooi de tabel met tussentijden weg en kies voor de muziek. Langs de route staan ruim een miljoen enthousiaste mensen, zo’n 70 sambabands, dj’s, groepjes cheerleaders en wat je nog meer allemaal kan opzwepen. De Berlijnse rapper Peter Fox ziet in z’n droom een vrouwenkoor voor hem zingen, maar als deelnemer zie je hier ook genoeg fantastische dingen langs de kant van de weg.

Op mijn iPod heb een Berlijn-afspeellijst gezet van anderhalf uur, zodat ik zeker weet dat mijn favoriete nummers twee keer of vaker langskomen. Ik heb het volume precies zo hard gezet dat het door de livemuziek overstemd wordt, tussen twee bands in hoor ik dan weer mijn eigen flarden inspiratie: ‘Ich fühl mich gut, ich steh’ auf Berlin’ (Ideal); Het zit wel vaker eens tegen, gewoon blijven bewegen (Klein Orkest); Dancin’ in the street (Rolling Stones/David Bowie); Don’t blame it on the sunshine (The Jacksons).

Maar uit de doppen in mijn oren komt gelukkig niet alleen oude meuk uit de vorige eeuw, toen ik nog jong was. The Black Eyed Pies en Beef produceren opzwepende nummers waar ik lekker op kan lopen. En de actuele beats en raps van Berlijnse bodem slepen me zelfs door de moeilijke momenten tussen de 30 en 40 km heen. Shantel (Bucovina, Disco Partizani) en Peter Fox (Haus am See, Schwarz zu Blau, Alles neu) voorop.

‘Berlijn, de zon is geel’
De titel van dit verhaal is ontleend aan het gedicht van H. Marsman met dezelfde titel. Tussen Marsman en Peter Fox zit bijna een eeuw, tussen expressionisme en Duitse dance hall. Maar toch werden ze allebei door iets gegrepen in deze stad dat mij ook steeds weer boeit. Marsman schrijft: ‘De morgenlucht is een bezoedeld kleed/ Een bladzij met een ezelsoor/ Een vlek/ De stad een half ontverfde vrouw.’ Peter Fox: ‘Guten Morgen Berlin, du kannst so hässlich sein/ So dreckig und grau/ Du kannst so schön schrecklich sein.’

Die Zielgerade
En zoals je de schoonheid van het lelijke kunt bewonderen, zo probeer ik me ook door de kilometers heen te werken die niet meer vanzelf gaan. Mijn bovenbenen beginnen langzaam te verzuren, maar ik ben inmiddels over de 35 km en heb de Kurfürstendamm gehad, zo meteen gaan we over de Potsdamer Platz, door de Leipziger Straße, waar je op uitkeek vanaf het uitkijkplatform bij de Muur. Aan het eind, bij het 40km-punt is het links, rechts, links en nog een keer links en dan ben ik op de Zielgerade, de rechte lijn naar de finish. Mijn laatste Steigerung over 1400 meter gaat als vanzelf. In de verte staat Victoria op de Brandenburger Tor, dat ene speciale moment is inderdaad heel speciaal. Ik loop de halve tijd met mijn armen omhoog, het lijkt wel de loopscholing op de club. Van core-stabiliteit kan niet echt veel sprake meer zijn. En dan ben ik binnen, net onder de 4 uur (3:58) en sta ik met een medaille om mijn nek. De Brandenburgter Tor op de voorkant, Haile Gebrselassie op de achterkant.

Berlijn, de zon was vandaag erg geel en erg warm. Dat heeft me van een vermoedelijk pr afgehouden, maar ik geloof niet dat ik mijn ervaringen voor een pr zou willen inruilen. Er zit misschien wat weinig afzien in dit verslag. Het is er niet van gekomen, ik heb genoten.

Ab Bertholet is behalve hardloper tekstschrijver, communicatieadviseur en -trainer.  Hij is gespecialiseerd in online communicatie.