Achillespees tendinopathie

Wat is een achillespees tendinopathie?
De achillespees is de grootste en sterkste pees van het lichaam. De grote krachten van de kuitspieren worden via deze dikke pees overgebracht naar de hiel. Het is daarom niet verwonderlijk dat deze pees problemen kan geven. Een achillespees tendinopathie is onder sporters een relatief veel voorkomende aandoening. Het is een degeneratieve aandoening van de achillespees. Of anders gezegd: de kwaliteit van het peesweefsel neemt af.

Anatomie
De achillespees ontspringt uit 3 kuitspieren en hecht aan op het tuber calcanei (de hak).
1. Musculus gastrocnemius, ook wel tweekoppige kuitspier genoemd, ontspringt net boven de knie, en werkt dus over twee gewrichten (buigen van de knie, naar het beneden buigen van de voet).
2. Musculus soleus, ontspringt net onder de knie van het kuitbeen en werkt alleen over het enkel gewricht (het naar beneden buigen van de voet)
3. Musculus plantaris, ontspringt net boven de knie, maar heeft door zijn kleine omvang weinig functie.

Het verschil tussen de gastrocnemius en de soleus zit in de oorsprong, doordat de gastrocnemius ook over de knie loopt wordt deze ‘uitgeschakeld’ als de knie gebogen wordt. Als de knie gebogen is levert de soleus de grootste kracht, is de knie gestrekt levert de gastrocnemius de grootste kracht.

Etiologie (ontstaanswijze)
De achillespees tendinopathie ontstaat vaak door overbelasting. Dit betekent dat de belasting te hoog is bij het sporten en/of bewegen. Er wordt bijvoorbeeld ongetraind op een te hoog niveau gestart.
In een vroeg stadium heeft men vaak alleen last bij belasting. In een later stadium geeft men aan ook last te hebben in rust.

Predisponerende factoren
Met name sporters die aan spring- en loopsporten doen, zoals atletiek, volleybal, tennis, voetbal, badminton en hardlopen hebben grotere kans op de aandoening. Dit komt door de grote belasting op de achillespees. Daarbij blijkt dat mannelijke hardlopers meer kans hebben op de aandoening dan vrouwen, bij mannen komt de aandoening ongeveer drie maal zo vaak voor.

Intrinsieke factoren
• Slechte doorbloeding; bijvoorbeeld bij veel en langdurig roken
• Mannelijk geslacht
• Verminderde spierkracht
• Overgewicht
• Voetafwijkingen

Extrinsieke factoren
• Verandering van trainingsintensiteit
• Slecht schoeisel
• Ondergrond
• Slechte looptechniek

Diagnostiek
De achillespees tendinopathie is een degeneratieve aandoening van de achillespees die zich persisteert in de vorm van een zwelling zo’n 1,5 - 7 cm boven de aanhechting van de hiel. Men heeft vooral last van ochtendstijfheid en startproblemen. Het is te onderscheiden van andere aandoeningen bij beweging. Hierbij beweegt de zwelling mee in de peesschede.
Daarbij zijn er verschillende beeldvormende methoden als een echografie en MRI waar afwijkingen van de pees op te zien zijn.
De ernst en mate van de beperkingen kan gemeten worden via de VISA-A vragenlijst, deze lijst is specifiek voor deze klacht ontwikkeld door het Victorian Institute of Sports Assessment (VISA).

Prognose en Behandeling
Tachtig procent van de patiënten herstelt tot het oorspronkelijk belastbare niveau. Vijftig tot zestig procent van de patiënten herstelt tot het oorspronkelijke sportniveau zonder operatief ingrijpen.
Belangrijk is om de behandeling zoveel mogelijk te richten op het aanpakken van de oorzaak. De behandeling kan zowel non-operatief als operatief zijn
Non-operatieve behandelingen bestaan, afhankelijk van de oorzaak, onder andere uit oefentherapie, medicatie, orthopedische hulpmiddelen en massage . Met name voor oefentherapie, waarbij de pees gerekt wordt bij het aanspannen van de spieren, is een groot bewijs dat het positief bijdraagt aan het herstel.
Behalve oefentherapie is het ook erg belangrijk om op de intrinsieke en de extrinsieke factoren te letten die bij de patiënt spelen. Door hier goed op in te spelen kunnen toekomstige blessures beter voorkomen worden.

Bronnen & Literatuur
• www.hardloopblessurevrij.nl
• Alfredson H, et al. Heavy-Load eccentric calf muscle training for the treatment of chronic Achilles tendinosis. Am J Sports Med. May-Jun; 26(3): 360-3666, 1998.
• Maffulli N., Kenward M.G., Testa V., et al. Eccentric calf muscle training in athletic patients with Achilles tendinopathy. Clinical Journal of Sports of Sport Medicine,13 (11-15), 2003.
• Paavola, M., Kannus P., Järvinen T.A.H., et al. Achilles Tendinopathy. J Bone Joint Surg Am. 2002;84:2062-2076.